Chị Hoa ở khu tập thể B đợt rồi đưa con gái út ra ở riêng. Căn bếp mới chỉ có chiếc bếp gas cũ chủ nhà để lại và mấy món chị mua sắm vội trước Tết. Mẻ đầu tiên con gái chị nấu là canh chua cá lóc. Cá vừa trút xuống nồi, mùi tanh đã nồng lên bếp. Hôm sau chiên thịt ba chỉ, miếng thịt cũng phảng phất mùi tanh. Hai mẹ con mở tủ ra, chỉ có đúng một chiếc thớt nhựa và một con dao thái dùng chung cho mọi thứ. Chị Hoa nói ngay: đây là lỗi của người mới vào bếp, không phải lỗi của cái canh.
Bếp mới chỉ có một chiếc thớt nhựa
Chiếc thớt nhựa ấy chị mua ở chợ có 45.000 đồng, loại tròn, mặt có mấy đường xước. Con gái chị dùng nó để băm tỏi, cắt cá, rồi úp lên giá cho khô. Tới lần cắt thịt heo sống, mùi cá vẫn chưa bay. Đó là lúc chị nhận ra: khâu rửa không thể bù được việc thớt đã nhận đủ mùi.
Chị Hoa đi một vòng siêu thị gần nhà. Bộ dao hai chiếc, loại lưỡi thép không gỉ, có một dao to thái thịt và một dao nhỏ thái rau, giá 250.000 đồng. Thớt gỗ cao su non dày 2cm, kích cỡ 30x40cm, khoảng 180.000 đồng. Thêm một thớt nhựa loại mỏng, vành xanh, giá 70.000 đồng. Tổng cộng hơn 500.000 đồng. Chị bảo tính ra bằng hai bữa cơm ngoài nhưng dùng được cả năm nếu giữ đúng cách.
Chia thớt, chia dao theo màu, dán nhãn cho khỏi lẫn
Nguyên tắc chị chốt lại cho con gái: màu xanh là sống, màu vàng là chín. Thớt xanh cắt thịt cá sống, thớt vàng cắt rau, cắt đồ nguội, cắt trái cây. Với dao, chị cũng phân vai: dao to chỉ chạm vào đồ sống, dao nhỏ dùng cho đồ chín. Nếu đã lỡ dùng dao to để xẻ dưa hấu, lần sau rửa bằng nước ấm có pha chút chanh rồi lau khô ngay, đừng để ướt qua đêm.
Lúc đầu con gái chị thấy phiền, nói mẹ kỹ quá. Nhưng sau lần thứ hai tự nấu bữa tối, cô bé thấy rõ cái lợi: cắt dưa leo bằng thớt vàng, ăn không thấy mùi hành tỏi lẫn vào nữa. Chị Hoa bảo chính chị hồi mới lấy chồng cũng từng một thớt dùng cho tất cả. Mẻ bánh tráng trộn hôm ấy nghe mùi thịt sống, cả nhà ăn không hết.
Rửa thớt gỗ và thớt nhựa khác nhau
Thớt gỗ, sau khi cắt cá, chị Hoa rửa bằng nước ấm có pha vài giọt nước rửa chén, chà theo chiều vân gỗ, rồi dựng đứng lên kệ. Tháng một lần chị đổ một lớp muối hạt mỏng lên mặt thớt, để khoảng 10 phút, rồi rửa lại, phơi nắng sớm. Nếu trời mưa, chị dùng khăn sạch lau thật khô, kê nơi thoáng gió. Thớt nhựa thì dễ hơn, rửa nước nóng, cọ hai mặt, úp nghiêng cho ráo nước.
Một lỗi chị Hoa kể thẳng: hồi đầu chị ngâm thớt gỗ vào chậu nước nóng suốt đêm cho sạch mùi. Kết quả là mặt thớt nứt chân chim, nước ngấm vào làm mốc đen. Chị phải bỏ chiếc thớt đó, tiếc 200.000 đồng. Từ đấy chị nhớ, thớt gỗ ngâm lâu là hỏng.
Vài con số và mẹo nhỏ cho người mới đi chợ
- Dao thái thịt cá nên chọn loại lưỡi 18 đến 20cm, cán cầm chắc tay, giá từ 120.000 đến 350.000 đồng. Mua loại rẻ nhất cũng được nếu biết mài, đừng mua bộ năm bảy cây để rồi chỉ dùng hai.
- Thớt chia màu: một chiếc cho đồ sống, một chiếc cho đồ chín. Nếu diện tích bếp nhỏ, chọn hai thớt mỏng nhựa, xếp gọn trong tủ.
- Miếng chanh hoặc giấm pha loãng đủ để xử lý mùi tanh sau khi cắt cá. Rửa sạch bằng nước, lau khô, không để thớt ướt qua đêm.
- Mỗi tuần kiểm tra một lần: thớt nứt sâu, có vết mốc đen không chà hết, nên thay. Thớt nhựa có vết cắt quá sâu cũng nên thay sau khoảng sáu tháng dùng thường xuyên.
Chị Hoa còn một cách tránh nhầm nữa: dán nhãn giấy màu lên cán dao, xanh cho sống, vàng cho chín. Cách này rẻ, chỉ tốn vài nghìn tiền giấy dán, mà người lớn người nhỏ trong nhà nhìn một cái là biết dùng dao nào. Nếu trong nhà có người lớn tuổi lẫn trẻ nhỏ, chị dặn để dao xa tầm tay trẻ, và luôn lau khô trước khi cất vào kệ.
Việc giữ sạch dao thớt không phải chuyện quá lớn, nhưng đúng là cái gốc của bữa cơm không tanh. Chị Hoa tính sơ, mỗi tuần chỉ cần 15 phút dọn lại thớt, dao, giá úp, coi như vừa đi chợ về là làm luôn. Mẻ cá lần sau của con gái chị không còn mùi lẫn, cả nhà ăn hết nồi canh. Chị bảo có khi tại bữa đó con nấu khéo hơn, mà cũng có phần nhờ cái thớt đúng màu.
Với chuyện ăn uống, nếu cả nhà thấy trong người bất thường, ăn không ngon kéo dài, hoặc có dấu hiệu lạ sau bữa ăn thì nên đi khám để được kiểm tra. Còn việc dọn bếp, rửa dao thớt, giữ khô ráo, đó là việc nhà mình tự làm mỗi ngày, làm riết thành quen tay.
Câu hỏi thường gặp
Thớt nhựa có dùng chung để cắt cá và cắt thịt được không?
Không nên dùng chung một thớt cho cá sống và thịt sống, vì mùi tanh và vi khuẩn dễ lây sang nhau. Bạn nên có ít nhất hai chiếc thớt, một cho đồ sống và một cho đồ chín, hoặc dán nhãn màu để phân biệt.
Thớt gỗ bị mốc đen có chà sạch được không?
Nếu vết mốc chỉ ở bề mặt, bạn có thể chà bằng muối hạt và chanh rồi phơi nắng. Nhưng nếu mốc đen đã ăn sâu vào vân gỗ, tốt nhất nên thay thớt mới để tránh vi khuẩn ảnh hưởng đến sức khỏe.
Dao thép không gỉ có cần mài thường xuyên không?
Dao dùng hàng ngày nên mài định kỳ khoảng 1-2 tháng một lần để giữ độ sắc. Nếu thấy dao bắt đầu trượt khi cắt cà chua hoặc thịt, đó là lúc bạn cần mài lại, đừng để quá lâu sẽ khó mài hơn.
Đọc thêm: Chị Hạnh đi chợ sáng thứ Hai và tờ giấy A4 dán tủ lạnh
