Bé nhà bạn 3 ngày không đi ngoài, bụng căng, ngồi bô rặn mãi không ra, mặt đỏ ửng? Trước khi nghĩ đến chuyện cho bé uống gì, hãy nhìn lại khay ăn mỗi ngày của con. Phần lớn trẻ nhỏ bị táo bón đơn giản vì khẩu phần thiếu chất xơ trầm trọng, trong khi sữa và bột ngọt lại chiếm quá nhiều. Đây là cách bạn chọn và chế biến thực phẩm giàu chất xơ cho bé, làm theo thứ tự từ dễ đến cần chú ý.
1. Đổi ngay ba nhóm rau củ quả có chất xơ cao vào bữa phụ của bé
Bạn không cần đợi bé đói mới cho ăn, chỉ cần thay bữa phụ chiều bằng một chén rau củ quả giàu xơ. Nhóm dễ mua và dễ ăn gồm: đu đủ chín 80 gam (khoảng nửa chén nhỏ), chuối chín 1/2 quả, khoai lang hấp 60 gam, bơ 40 gam, hoặc đậu bắp luộc 2 trái. Với bé trên 1 tuổi, mỗi bữa phụ cho khoảng 80 đến 100 gam, chia 2 lần trong ngày, cách bữa chính ít nhất 1 giờ.
Dấu hiệu làm đúng: bé ăn hết trong 10 đến 15 phút, không ói trớ, không đầy hơi. Sau 2 ngày, phân mềm hơn, màu vàng nâu, không còn những viên khô như đất sét. Dấu hiệu làm sai: bé bỏ ăn vì bị ép quá nhiều trong một bữa, hoặc bạn thay hẳn bữa chính bằng rau củ khiến bé thiếu năng lượng. Nếu bé dưới 1 tuổi, nghiền nhuyễn 40 gam mỗi lần, không cho miếng cứng để tránh hóc.
2. Pha bột yến mạch và hạt đúng tỉ lệ, không đặc quá
Bột yến mạch cán dẹt là nguồn xơ hòa tan rất tốt. Bạn lấy 30 gam yến mạch, thêm 150 ml nước ấm khoảng 60 độ C, khuấy đều rồi để yên 5 phút cho nở. Nếu bé trên 2 tuổi, trộn thêm 1 thìa cà phê hạt chia ngâm nước 10 phút, hoặc 1 thìa cà phê hạt lanh xay nhuyễn. Mỗi ngày cho bé ăn 1 chén nhỏ vào bữa sáng hoặc bữa phụ, liên tục 5 đến 7 ngày.
Dấu hiệu làm đúng: hỗn hợp sánh mịn, không vón cục, bé ăn thấy ngọt nhẹ tự nhiên. Sau 3 ngày, số lần đi ngoài tăng lên 1 lần mỗi ngày. Dấu hiệu làm sai: bạn pha quá đặc khiến bé khó nuốt và uống ít nước hơn, hoặc cho quá nhiều hạt trong một bữa làm bụng sôi. Hạt phải xay nhuyễn với bé dưới 3 tuổi, cả hạt nguyên có thể gây nghẹn. Lưu ý: mỗi lần tăng xơ phải tăng nước tương ứng, khoảng 100 ml nước thêm cho mỗi 10 gam xơ mới.
3. Nấu một nồi canh xơ mềm cho cả nhà trong 25 phút
Bạn chuẩn bị: 100 gam bí đỏ, 100 gam cà rốt, 100 gam khoai tây, 50 gam đậu cô ve, 200 gam thịt nạc băm hoặc đậu hũ non. Đun 800 ml nước sôi, cho thịt hoặc đậu hũ vào trước, hạ lửa vừa trong 8 phút. Sau đó cho toàn bộ rau củ đã cắt hạt lựu vào, đậy nắp, giữ lửa nhỏ đúng 12 phút. Nêm nhạt với 1/4 thìa cà phê muối. Tắt bếp, để nguội 5 phút rồi cho bé ăn.
Dấu hiệu làm đúng: rau củ mềm nhưng không nát, bé dùng thìa dằm được, nước canh trong. Dấu hiệu làm sai: bạn nấu quá lâu trên 20 phút làm nát hết chất xơ và mất vị, hoặc cho quá nhiều muối khiến bé khát nước và lười ăn. Một lỗi nữa là chỉ cho bé uống nước canh mà bỏ phần rau củ; chất xơ nằm trong phần cái, bạn phải cho bé ăn cả cái. Canh này bảo quản trong tủ lạnh tối đa 24 giờ, hâm lại bằng lửa nhỏ 3 phút trước khi cho bé ăn.
4. Chỗ dễ sai khi tăng chất xơ cho bé và cách chữa
Lỗi thứ nhất: tăng xơ đột ngột trong 1 ngày. Nhiều phụ huynh thấy con táo bón liền cho ăn gấp 3 lần rau trong một bữa. Hậu quả là bé đầy hơi, đau bụng, càng sợ ăn. Cách chữa: chỉ tăng thêm 1 món giàu xơ mỗi 2 ngày, theo dõi phân và bụng của bé. Nếu bé có vẻ khó chịu, giảm lại 1/2 lượng vừa thêm trong 1 ngày rồi tăng lại chậm hơn.
Lỗi thứ hai: cho ăn xơ nhưng thiếu nước và thiếu vận động. Xơ cần nước để trương nở và di chuyển trong ruột. Nếu bé uống dưới 500 ml nước mỗi ngày và ngồi một chỗ xem màn hình 3 giờ liền, chất xơ sẽ phản tác dụng, phân càng khô và cứng. Cách chữa: đặt mốc cho bé uống nước sau mỗi bữa, khoảng 80 đến 100 ml cho bé 1 đến 3 tuổi; cho bé chạy nhảy, đạp xe hoặc chơi vận động ngoài trời ít nhất 30 phút mỗi ngày. Kiểm tra dấu hiệu nhận biết: nếu sau 5 ngày đã ăn đủ xơ, uống đủ nước, vận động đủ mà bé vẫn không đi ngoài, phân dính máu tươi, bé quấy khóc dữ dội hoặc bụng cứng như trống, bạn nên đưa bé đi khám để được kiểm tra, đừng tự ý dùng thuốc nhuận tràng cho trẻ nhỏ.
Chất xơ không phải phép màu một lần là hết. Điều quan trọng là bạn kiên trì đưa rau củ quả vào khẩu phần mỗi ngày, đủ nước và để bé vận động. Chỉ cần đổi bữa phụ, thêm chén yến mạch, nấu nồi canh mềm là bạn đã giúp đường ruột của bé làm việc nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Bé 8 tháng tuổi bị táo bón có nên cho ăn đu đủ không?
Có, nhưng phải nghiền nhuyễn 40 gam mỗi lần và chỉ cho ăn khi bé đã quen với ăn dặm. Đu đủ chín mềm, dễ tiêu, nhưng nếu bé chưa từng ăn, bạn nên bắt đầu với 1 thìa cà phê rồi tăng dần trong 3 ngày.
Ngoài yến mạch, còn loại bột nào dễ mua cho bé táo bón?
Bạn có thể dùng bột gạo lứt hoặc bột khoai lang tím. Pha 20 gam bột với 100 ml nước ấm, khuấy đều, cho bé ăn 1 lần mỗi ngày. Các loại bột này giàu xơ và dễ tìm ở siêu thị.
Bé uống bao nhiêu nước là đủ khi tăng chất xơ?
Với bé 1 đến 3 tuổi, cần khoảng 500 đến 700 ml nước mỗi ngày, chia đều sau các bữa ăn. Nếu bé đang uống sữa, trừ lượng sữa ra. Bạn có thể cho bé uống 80 đến 100 ml nước ấm sau mỗi bữa chính và bữa phụ.
Đọc thêm: Tăng chất xơ cho cả nhà qua món rau theo mùa
