Bạn vừa đọc tin nhắn trong nhóm phụ huynh: lớp tổ chức thêm cuộc thi vẽ tranh về môi trường, ai tham gia sẽ có giấy chứng nhận bổ sung hồ sơ. Con bạn mới lớp 8, mà lịch cuối tuần đã kín đặc cuộc thi, phong trào, hoạt động ngoại khóa. Cảm giác ấy không riêng bạn. Nhiều gia đình đang lao vào một cuộc đua mới: luyện thành tích cho hồ sơ đẹp hơn, từ khi tiêu chí cộng điểm khuyến khích vào lớp 10 còn để mở.
Cuộc đua mới bắt đầu từ những tấm giấy chứng nhận
Khi tiêu chí cộng điểm khuyến khích chưa được quy định chặt, trường và tổ chức thoải mái mở cuộc thi, phát động phong trào. Điều này tạo ra thị trường hoạt động phong phú, nhưng kéo theo hệ lụy: phụ huynh và học sinh dễ rơi vào tâm lý tích lũy bằng khen, chứng nhận cho đủ số lượng. Một cuộc thi vẽ, một cuộc hùng biện, một chiến dịch nhặt rác, một khóa kỹ năng, tất cả đều có thể thành mảnh ghép trong hồ sơ. Câu hỏi đặt ra: con bạn học được gì từ những hoạt động ấy, hay chỉ chạy theo tấm giấy để nộp kèm đơn xét tuyển?
Ở góc gia đình, điều này ảnh hưởng trực tiếp tới quỹ thời gian và túi tiền. Con đi thi nhiều thì bố mẹ chở đưa, đóng lệ phí, mua vật liệu, đôi khi thuê người hướng dẫn. Bữa cơm tối vội vã hơn, giờ ngủ ít đi, áp lực thành tích len vào cả những cuộc trò chuyện tưởng vô hại. Bạn có thể thấy mình đang hỏi con hôm nay được mấy chứng nhận thay vì hỏi con có vui không.
Giữ cho con một lịch sinh hoạt còn chỗ thở
Bạn không cần gạt bỏ mọi cuộc thi. Điều cần làm là lọc lại danh sách hoạt động đang có, xem cái nào con thực sự hào hứng, cái nào chỉ để làm dày hồ sơ. Vài gợi ý thực hành cho bạn:
- Mỗi tháng chỉ chọn tối đa một hoạt động ngoại khóa ngoài giờ học, ưu tiên hoạt động con tự đăng ký.
- Hỏi con trước khi đăng ký: hoạt động này kéo dài bao lâu, con sẽ làm gì, có phải thức khuya hay bỏ buổi học thêm không.
- Giữ nguyên khung giờ ngủ và bữa cơm gia đình, không nhường chỗ cho lịch thi.
- Ghi lại chi phí thực tế của từng hoạt động để cả nhà thấy rõ khoản nào đáng, khoản nào chỉ để có giấy.
- Trò chuyện với giáo viên chủ nhiệm để biết tiêu chí cộng điểm hiện hành, tránh nghe theo tin đồn trong nhóm phụ huynh.
Những việc này không đòi hỏi bạn phải hiểu sâu về quy chế tuyển sinh. Chúng chỉ giúp bạn giữ cho con một nhịp sống bình thường, có học, có chơi, có nghỉ.
Điểm cộng không thay được nền nếp học tập
Điều đáng lo nhất trong câu chuyện cộng điểm khuyến khích là nó dễ khiến cả nhà nhầm tưởng thành tích phong trào quan trọng hơn việc học đều. Thực tế, nền nếp học tập, sức khỏe và sự tự tin của con mới là thứ đi theo con lâu dài. Bạn có thể dành thời gian đó cho việc ôn bài cùng con, cho con ngủ đủ giấc, ăn đủ bữa, vận động ngoài trời. Những thói quen ấy không ghi trên hồ sơ nhưng lại quyết định kết quả học tập và tinh thần của con trong suốt năm học.
Nếu con bạn tỏ ra mệt mỏi, ăn ít, ngủ kém hoặc lo lắng quá mức vì lịch thi dày, hãy giãn bớt hoạt động và cho con nghỉ ngơi. Khi con có dấu hiệu căng thẳng kéo dài, bạn nên đưa con đi khám để được tư vấn, thay vì cố thêm một cuộc thi nữa. Còn nếu con vẫn khỏe, vẫn hào hứng, bạn cứ để con tham gia, miễn là cả nhà thấy thoải mái với lịch trình ấy. Cuộc đua hồ sơ chỉ có ý nghĩa khi con còn đủ sức khỏe và niềm vui để bước tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Giấy chứng nhận cuộc thi vẽ tranh môi trường có được cộng điểm vào lớp 10 không?
Phần lớn giấy chứng nhận của cuộc thi do trường hoặc tổ chức ngoài phát hành không tự động được cộng điểm. Bạn cần hỏi giáo viên chủ nhiệm hoặc phòng giáo dục quận, huyện để biết tiêu chí cụ thể của năm tuyển sinh đó.
Con lớp 8 đã cần chạy đua hồ sơ vào lớp 10 chưa?
Chưa cần. Lớp 8 là lúc giữ nền nếp học tập và sức khỏe ổn định. Bạn chỉ nên cho con tham gia một hoạt động mỗi tháng nếu con thích, đừng xem đó là nghĩa vụ tích lũy giấy tờ.
Làm sao biết hoạt động ngoại khóa nào đáng cho con tham gia?
Hỏi con ba câu: con có hào hứng không, hoạt động kéo dài bao lâu, có ảnh hưởng giờ ngủ và bữa ăn không. Nếu cả ba câu trả lời đều ổn, cho con tham gia. Nếu chỉ để có giấy chứng nhận, bỏ qua.
Đọc thêm: Chăm trẻ ốm tại nhà: đo nhiệt độ và bù nước sao cho đúng
