Tối chủ nhật, anh chồng tôi đứng lên cân điện tử trong nhà tắm. Cân xong, anh quay sang tôi: “Từ mai anh đi bộ buổi tối, 30 phút thôi, không ăn đêm nữa”. Nhà tôi ăn cơm xong khoảng 7 giờ 15, dọn dẹp xong là 7 giờ 45. Anh chốt giờ đi bộ: 8 giờ, quanh khu dân cư, vòng qua công viên nhỏ rồi về, đúng 30 phút, cho kịp xem tin tức lúc 9 giờ.
Ngày đầu anh đi bằng đôi giày thể thao cũ mua từ đợt công ty phát động phong trào chạy bộ, đế đã mòn vẹt một bên. Ngày thứ hai anh đổi sang đôi giày lười, loại da mềm, đế mỏng như bánh tráng, mua ở chợ hết 180 nghìn. Anh bảo đi đôi này nhẹ chân, xỏ vào là đi, không cần buộc dây.
Ba tuần đầu tiên mọi thứ đều ổn
Nói thật, ba tuần đầu tôi thấy hiệu quả rõ. Anh ngủ ngon hơn, tối không còn lục tủ lạnh tìm đồ ăn, bụng bớt ưỡn. Anh còn rủ thằng con trai lớp 8 đi cùng, hai bố con vừa đi vừa nói chuyện trường lớp, tôi ở nhà rửa chén mà nghe tiếng cười ngoài ngõ cũng thấy dễ chịu. Cả nhà tôi duy trì được đúng 21 ngày, không nghỉ tối nào, kể cả hôm mưa phùn thì hai bố con đi vòng trong hành lang chung cư.
Rồi đến tối thứ 22. Anh về tới nhà, ngồi xuống ghế sofa, đưa tay xoa đầu gối phải. Anh nói: “Hơi nhức, chắc tại hôm nay đi nhanh”. Tôi hỏi có sao không, anh bảo không sao, để mai xem. Tối hôm sau anh vẫn đi, về lại xoa gối, lần này kèm tiếng thở ra ào một cái. Đến tối thứ 25 thì anh bỏ cuộc, ngồi im trên ghế, chân duỗi thẳng, nói: “Mỗi lần đứng dậy là đầu gối kêu lục cục, hơi đau phía trước gối”.
Tôi mới lôi đôi giày anh đi ra xem. Đôi giày lười 180 nghìn đó, lật đế lên thì thấy đế mỏng khoảng 1 cm, không có lớp đệm nào, đế trong bằng phẳng lì, không ôm theo vòm bàn chân. Tôi ấn ngón tay vào giữa đế, nó lún xuống rồi bật lại y như miếng xốp ép. Đôi giày chạy bộ cũ kia thì đế dày hơn nhưng gót đã nghiêng hẳn về một bên, đi vào là bàn chân đổ ra ngoài.
Khi chân không được đỡ thì đầu gối phải gánh
Tôi lên mạng đọc, rồi hỏi chị đồng nghiệp từng làm ở tiệm giày thể thao, mới hiểu ra vấn đề. Đi bộ trên đường bê tông, mỗi bước chân chịu một lực lớn hơn trọng lượng cơ thể. Nếu đế giày mỏng, cứng, không giảm chấn và không nâng đỡ vòm chân, thì lực đó dội ngược lên cổ chân rồi lên đầu gối. Đi 30 phút, mỗi phút khoảng 100 bước, tức là mỗi tối đầu gối anh nhận gần 3.000 cú dội. Ba tuần liền gối nào chịu nổi.
Cái sai thứ hai là anh chọn giày theo cảm giác nhẹ, chứ không thử đúng cỡ. Chân anh bề ngang hơi bè, nhưng đôi giày lười kia mũi hẹp, đi được vài phút là ngón chân bị ép vào nhau. Anh không nói với tôi, đến lúc tôi hỏi mới thú nhận là mấy hôm cuối mỗi lần về nhà là phải cởi giày ra ngay cho đỡ tức ngón.
Tôi cũng tự nhận mình có phần lỗi. Ngay từ đầu tôi thấy đôi giày lười đó chẳng giống giày đi bộ, nhưng nghĩ đi bộ trong xóm thì cần gì cầu kỳ, nên thôi. Tiền tiết kiệm được 180 nghìn, giờ nhìn anh đi lại khó khăn tôi thấy mình tính toán kiểu gì không biết.
Đổi giày và đổi cả cách đi
Cuối tuần đó tôi với anh ra tiệm thể thao trong trung tâm thương mại. Lần này hai vợ chồng thử đúng theo hướng dẫn: đo bàn chân lúc chiều vì chân thường nở ra về cuối ngày, chọn đôi rộng hơn ngón chân một chút, ấn ngón tay vào mũi giày để kiểm tra còn khoảng nửa đốt ngón tay. Anh thử 5 đôi, đi qua đi lại trong tiệm gần 20 phút mới chốt một đôi có đệm giữa dày, gót ôm chắc, giá 890 nghìn. Đắt gấp 5 lần đôi cũ, nhưng tôi nghĩ tính theo số buổi đi thì nó rẻ hơn nhiều.
Về nhà, anh nghỉ đi bộ gần một tuần, chỉ đi lại nhẹ trong nhà, chườm ấm đầu gối mỗi tối bằng khăn nhúng nước nóng vắt khô khoảng 10 phút, và không ngồi xổm khi nhặt đồ. Tôi thay đổi luôn cung đường: bỏ đoạn dốc lên công viên, chuyển sang vòng quanh sân chung cư bằng phẳng. Anh cũng giảm tốc độ, không cố đi nhanh như trước.
May là sau khoảng 10 ngày, cơn nhức giảm dần, anh đi bộ lại từ 15 phút rồi tăng lên 30 phút. Đến nay đã 2 tháng, đầu gối không còn kêu lục cục, anh đi đều mỗi tối và đã bỏ hẳn thói quen ăn đêm. Có điều tôi vẫn nhắc: nếu gối sưng, nóng, đau nhói khi lên xuống cầu thang, hoặc đau kéo dài không đỡ sau vài ngày nghỉ ngơi thì đừng cố chịu, nên đi khám để biết chính xác chuyện gì.
Mấy thứ tôi rút ra cho cả nhà
- Giày đi bộ phải có đế đệm và ôm gót, không dùng giày lười, giày da, dép xỏ ngón cho 30 phút đi liên tục.
- Thử giày vào buổi chiều, đi thử ít nhất 10 phút, còn nửa đốt ngón tay ở mũi giày.
- Đừng mua giày theo giá rẻ nhất. Một đôi 800 đến 1 triệu dùng được 2 năm vẫn rẻ hơn đôi 180 nghìn phải thay sau 3 tuần.
- Đi bộ sau ăn nên chờ khoảng 30 đến 45 phút cho dạ dày đỡ nặng, đi chậm, đừng đua tốc độ.
- Đau nhức thì giảm cường độ, nghỉ ngơi, chườm ấm tại nhà. Nếu đau tăng, sưng, nóng hoặc đi lại khó thì đi khám, đừng tự đoán bệnh.
Giờ thì tối nào anh cũng xỏ đôi giày mới, đi cùng thằng con. Tôi dọn bếp xong là ngồi pha ấm trà, chờ hai bố con về. Cái cân điện tử trong nhà tắm vẫn nằm đó, nhưng cả nhà tôi đã hiểu: muốn đi đường dài thì phải đầu tư cho đôi chân trước đã.
Câu hỏi thường gặp
Đi bộ 30 phút mỗi tối có thể gây đau đầu gối không?
Có, nếu đi bằng giày không phù hợp. Trong bài, anh chồng đi đôi giày lười đế mỏng khoảng 1 cm, không có lớp đệm, nên mỗi tối đầu gối nhận gần 3.000 cú dội, dẫn tới nhức và kêu lục cục sau 25 ngày.
Nên chọn giày đi bộ như thế nào để tránh đau đầu gối?
Nên chọn giày có đệm giữa dày, gót ôm chắc, thử vào buổi chiều và còn khoảng nửa đốt ngón tay ở mũi giày. Gia đình trong bài đã đổi sang đôi 890 nghìn, đi thử 5 đôi trong gần 20 phút mới chốt.
Đau đầu gối sau khi đi bộ thì nên làm gì?
Cần giảm cường độ, nghỉ ngơi và chườm ấm tại nhà. Trong bài, anh chồng nghỉ đi bộ gần một tuần, chườm ấm đầu gối mỗi tối khoảng 10 phút, sau 10 ngày cơn nhức giảm dần rồi mới đi lại từ 15 phút lên 30 phút.
