Bé nhà bạn vừa hết đợt ho này lại sụt sịt đợt khác, nhất là khi trời mưa dầm kéo dài? Bạn đã nghe nhiều người mách nên tăng vitamin C cho con, nhưng tăng bao nhiêu, bằng cách nào và làm sao biết mình đang làm đúng lại là chuyện khác. Bài này đi thẳng vào những việc bạn có thể làm trong bếp mỗi ngày, với con số cụ thể để bạn cân được lượng vitamin C cho trẻ mà không phải đoán mò.
Chọn đúng nguồn vitamin C trong bữa ăn hằng ngày
Việc đầu tiên là nhìn lại khay rau củ và giỏ trái cây trong nhà. Vitamin C có nhiều trong ổi, đu đủ, cam, quýt, bưởi, kiwi, dâu tây, ớt chuông, bông cải xanh, cải bó xôi, rau ngót, rau mồng tơi. Với trẻ mầm non, một ngày chỉ cần khoảng 25 đến 40 mg vitamin C là đủ theo nhu cầu thông thường. Trẻ tiểu học khoảng 45 mg, trẻ lớn hơn khoảng 65 đến 75 mg. Con số này dễ đạt nếu bạn biết quy đổi: nửa quả ổi chín cỡ vừa cho khoảng 60 đến 80 mg, một quả quýt nhỏ khoảng 25 đến 30 mg, nửa chén đu đủ chín khoảng 30 đến 40 mg, nửa chén ớt chuông đỏ sống khoảng 60 mg.
Dấu hiệu bạn chọn đúng: mỗi bữa chính của bé có ít nhất một món rau xanh đậm hoặc một loại trái chín mọng nước, và trong ngày bé ăn được hai đến ba lần nhóm này. Dấu hiệu bạn chọn sai: cả ngày chỉ có cơm, thịt, cá, trứng mà không có rau củ hay trái cây tươi. Hoặc bé ăn trái cây nhưng chỉ là mứt, ô mai, siro pha sẵn, vì những món đó thường đã mất phần lớn vitamin C và nhiều đường.
Sơ chế biến để không đánh rơi vitamin C
Vitamin C tan trong nước và dễ bay hơi khi gặp nhiệt cao, nên khâu nấu quan trọng không kém khâu chọn. Với rau, bạn rửa sạch dưới vòi nước rồi mới cắt, cắt miếng vừa ăn chứ đừng băm nhuyễn, vì cắt nhỏ làm tăng diện tích tiếp xúc với nước và không khí. Xào rau với lửa lớn trong 3 đến 5 phút, đảo đều tay, đổ ra đĩa ngay khi rau vừa chín tới. Nếu luộc, dùng lượng nước vừa ngập rau khoảng 1 đến 2 cm, đậy nắp, lửa vừa, thời gian 4 đến 6 phút, và tận dụng nước luộc để nấu canh cho bé.
Với trái cây, gọt vỏ ngay trước khi cho bé ăn, không gọt sẵn rồi để trong tủ lạnh vài tiếng. Nếu ép nước cam, quýt, ép xong cho bé uống trong vòng 15 đến 20 phút, không thêm đường, và không hâm nóng lại. Dấu hiệu làm đúng: rau sau khi nấu vẫn giữ màu xanh tươi, giòn nhẹ, nước canh trong và có vị ngọt tự nhiên. Dấu hiệu làm sai: rau chuyển vàng úa hoặc nẫu mềm, nước luộc đục và đậm màu, trái cây gọt xong bị thâm đen ở mặt cắt.
Chỗ dễ sai khi bổ sung vitamin C cho trẻ ốm vặt
Lỗi thứ nhất là dồn hết vào một lần trong ngày với hy vọng bé hấp thu hết. Cơ thể trẻ không giữ vitamin C lâu, phần dư sẽ bị đào thải qua nước tiểu, nên cho bé ăn một lần thật nhiều cũng không hiệu quả bằng chia đều. Cách chữa: chia thành 3 đến 4 lần nhỏ trong ngày, mỗi lần khoảng 20 đến 30 mg, gắn vào bữa chính và bữa phụ. Ví dụ nửa quả quýt sau bữa sáng, vài múi bưởi sau bữa chiều, một chén canh rau ngót trong bữa tối.
Lỗi thứ hai là cho trẻ uống nước trái cây thay nước lọc cả ngày. Nước ép trái cây có vitamin C nhưng cũng nhiều đường và axit, dễ làm bé đầy bụng, lười ăn cơm và sâu răng nếu uống lai rai. Cách chữa: giới hạn nước ép trái cây ở mức 100 đến 120 ml mỗi ngày cho trẻ nhỏ, cho uống bằng ly, không dùng bình có núm, uống trong bữa phụ và súc miệng bằng nước đun sôi để nguội sau khi uống. Nước lọc vẫn là thức uống chính trong ngày.
Ghép vitamin C vào nếp sinh hoạt mùa mưa của cả nhà
Vitamin C chỉ phát huy khi đi cùng giấc ngủ đủ và vận động hợp lý. Mùa mưa, bé dễ bị nhốt trong nhà nên bạn hãy sắp xếp cho bé vận động nhẹ 20 đến 30 phút mỗi ngày, có thể là nhảy dây, chơi bóng trong nhà, đi bộ hành lang, vào khoảng thời gian ít mưa như 9 đến 10 giờ sáng. Giữ giờ ngủ cố định, với trẻ mầm non khoảng 10 đến 12 tiếng mỗi ngày gồm cả giấc trưa, trẻ tiểu học 9 đến 11 tiếng. Dấu hiệu nếp sinh hoạt đang tốt: bé thức dậy tỉnh táo, ăn được bữa sáng, tinh thần chơi ngoan. Dấu hiệu cần xem lại: bé ngủ ít hơn 8 tiếng, ăn vặt liên tục, quấy khóc về đêm.
Khi bé có dấu hiệu bất thường như sốt kéo dài nhiều ngày, thở nhanh, mệt lả, bỏ ăn hoàn toàn, nôn nhiều, hoặc tím môi, bạn nên đưa bé đi khám để được đánh giá đúng. Còn lại, hãy bắt đầu từ khay rau củ hôm nay, chia nhỏ lượng trái cây trong ngày, và giữ nếp ngủ vận động đều đặn cho cả nhà. Điều đáng nói là không có loại nước ép hay viên uống nào thay được ba việc nhỏ đó.
Đọc thêm: Sắp xếp ngăn đông sau Tết để thịt cá tươi cả tháng
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mầm non cần bao nhiêu mg vitamin C mỗi ngày?
Trẻ mầm non chỉ cần khoảng 25 đến 40 mg vitamin C mỗi ngày theo nhu cầu thông thường. Con số này dễ đạt với nửa quả quýt nhỏ khoảng 25 đến 30 mg hoặc nửa chén đu đủ chín khoảng 30 đến 40 mg. Bạn không cần ép bé ăn quá nhiều trong một lần.
Có nên cho trẻ uống nước ép trái cây thay nước lọc không?
Không nên. Nước ép trái cây có vitamin C nhưng cũng nhiều đường và axit, dễ làm bé đầy bụng, lười ăn cơm và sâu răng nếu uống lai rai. Bạn chỉ nên giới hạn ở mức 100 đến 120 ml mỗi ngày cho trẻ nhỏ, uống bằng ly trong bữa phụ và súc miệng sau khi uống.
Nấu rau thế nào để giữ được vitamin C?
Bạn rửa sạch rau dưới vòi nước rồi mới cắt, cắt miếng vừa ăn chứ đừng băm nhuyễn. Khi xào, dùng lửa lớn trong 3 đến 5 phút và đổ ra đĩa ngay khi rau vừa chín tới; khi luộc, dùng nước vừa ngập rau khoảng 1 đến 2 cm trong 4 đến 6 phút và tận dụng nước luộc để nấu canh cho bé.
