Bạn mở tủ lạnh, thấy vài bó rau, miếng đậu, nắm nấm và tự hỏi làm sao bày được mâm cơm vừa đẹp vừa đủ chất cho cả nhà mà không tốn quá nhiều thời gian. Mâm cơm chay được các nữ tu sĩ Phật giáo cùng nữ chiến sĩ công an, quân đội trình bày tại Việt Nam Quốc Tự nhân dịp 20.10 là gợi ý đáng để bạn mang về bếp nhà mình.
Một mâm cơm đẹp không cần nguyên liệu đắt tiền
Điều dễ nhận ra ở những mâm cơm chay trong dịp này là sự chăm chút nằm ở cách sắp đặt chứ không phải ở nguyên liệu quý. Rau củ, đậu hũ, nấm, bún, gạo là những thứ quen thuộc trong chợ Việt. Vậy mà khi được cắt tỉa gọn gàng, xếp theo nhóm màu và đặt lên đĩa sạch, mâm cơm bắt mắt hẳn lên.
Bạn có thể áp dụng ngay tối nay: chọn ba đến bốn món, mỗi món một màu. Một đĩa xanh từ rau luộc hoặc rau xào, một đĩa vàng nâu từ đậu hũ chiên hoặc nấm kho, một bát canh trong, thêm đĩa dưa chua hoặc đồ chua ngọt để cân vị. Chỉ cần vậy là mâm cơm đã có nhịp, có màu, trông đãi khách được.
Mẹo nhỏ cho người bận rộn: sơ chế rau củ ngay khi đi chợ về. Rửa sạch, để ráo, cho vào hộp lót khăn giấy. Tối đến bạn chỉ việc bật bếp, tiết kiệm mười lăm phút quý giá trước giờ cơm.
Bữa chay trong tuần của gia đình Việt
Một bữa chay không nhất thiết phải là chuyện tâm linh hay dịp đặc biệt. Nhiều gia đình chọn cách này để giảm bớt thịt trong tuần, nhẹ bụng hơn và cũng nhẹ ví hơn khi giá thực phẩm tươi sống lên xuống thất thường.
Bạn thử đặt lịch cố định một bữa chay mỗi tuần, ví dụ tối thứ Tư. Cả nhà sẽ không bỡ ngỡ, trẻ con cũng dần quen vị rau củ. Để bữa chay không bị ngán, hãy đổi món theo vòng: tuần này canh bí đỏ, tuần sau canh chua, tuần sau nữa là súp bí. Chỉ cần thay nước dùng và gia vị là món đã khác hẳn.
- Chọn đạm thực vật đa dạng: đậu hũ, đậu nành, nấm, các loại đậu hạt.
- Đừng bỏ qua chất béo tốt: một chút dầu mè, đậu phộng rang, mè rang giúp món ăn thơm và đủ vị.
- Thêm vị chua, cay, ngọt tự nhiên từ chanh, ớt, me, thơm để bữa chay không nhạt.
- Giữ một món canh trong mỗi bữa để dễ ăn và dễ tiêu.
Với trẻ nhỏ, bạn đừng ép ăn hết ngay từ lần đầu. Cho con cùng nhặt rau, cùng xếp đĩa, con sẽ hào hứng thử món mình vừa góp tay làm.
Chuyện bếp núc và sự gắn kết của người phụ nữ trong nhà
Dịp 20.10 thường khiến người ta nghĩ đến hoa và quà. Nhìn những mâm cơm chay được chuẩn bị chu đáo, bạn có thể thấy một cách tôn trọng người phụ nữ thiết thực hơn: chia sẻ việc bếp núc.
Nếu bạn thường đứng bếp một mình, hãy thử giao việc. Người lớn nhặt rau, trẻ lớn vo gạo, trẻ nhỏ lau bàn. Bữa cơm sẽ lâu xong hơn một chút nhưng không khí khác hẳn. Còn nếu bạn ít vào bếp, hãy nhận một phần việc cố định, ví dụ rửa bát hoặc nấu cơm, để việc nhà không dồn hết lên một người.
Bữa cơm chay có một lợi thế: ít dầu mỡ, ít mùi, dọn dẹp nhanh hơn. Với gia đình có người lớn tuổi, đây là lựa chọn nhẹ nhàng cho bữa tối. Với gia đình trẻ, đây là dịp để cả nhà ngồi lại lâu hơn bên mâm cơm thay vì ăn vội.
Bạn cũng có thể biến bữa chay thành dịp để con học về mùa vụ: tháng này rau gì rẻ, củ gì ngon, vì sao mùa nào ăn món nấy. Những bài học nhỏ ấy bám vào bữa ăn và ở lại với con lâu hơn nhiều bài giảng.
Giữ sức khỏe khi ăn chay tại nhà và khi nào cần đi khám
Ăn chay đúng cách cần đủ chất, không chỉ đủ no. Bạn nên đa dạng nguồn đạm thực vật trong tuần, đừng chỉ dựa vào một loại đậu hũ. Thêm các loại hạt, đậu, ngũ cốc nguyên hạt vào bữa ăn để cơ thể có đủ dưỡng chất. Người lớn tuổi và trẻ nhỏ cần chú ý hơn đến khẩu phần vì nhu cầu dưỡng chất khác nhau.
Những thói quen nhỏ nên duy trì: uống đủ nước, vận động nhẹ sau bữa ăn như đi bộ mười lăm phút, ngủ đủ giấc. Nếu sau khi đổi chế độ ăn bạn thấy cơ thể mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, chóng mặt thường xuyên hoặc con có dấu hiệu chậm lớn, hãy đi khám để được tư vấn. Đừng tự ý bổ sung viên uống theo lời mách bảo trên mạng.
Điều quan trọng nhất vẫn là bữa cơm có người ngồi cùng. Một mâm cơm chay giản dị, được bày biện bằng sự chăm chút và chia sẻ việc nhà, có thể là món quà ý nghĩa nhất bạn dành cho gia đình mình trong những ngày cuối tuần se lạnh này.
Câu hỏi thường gặp
Mâm cơm chay 20.10 cần bao nhiêu món là đủ?
Ba đến bốn món là đủ cho một gia đình bốn người: một món xào hoặc luộc, một món đạm từ đậu hũ hoặc nấm, một bát canh và một đĩa đồ chua. Bạn không cần nấu nhiều hơn vì mâm cơm sẽ rối mắt và mất thời gian dọn dẹp.
Nấu bữa chay cho cả nhà mất bao lâu?
Nếu sơ chế rau củ từ trước, bạn chỉ mất khoảng 30 đến 40 phút cho bữa tối. Món canh nên nấu trước, sau đó chiên đậu hũ và xào rau để món ăn còn nóng khi lên bàn.
Trẻ con ăn chay một bữa mỗi tuần có thiếu chất không?
Một bữa chay mỗi tuần không làm trẻ thiếu chất nếu các bữa còn lại đủ đạm và rau. Bạn nên cho con ăn đa dạng đậu, hạt, nấm và không thay thế hoàn toàn sữa hay trứng nếu con vẫn đang tuổi lớn.
Đọc thêm: Bữa sáng 5 phút với chảo chống dính tròn cho cả nhà
