Bạn thấy con mình mười ba tuổi mà vào bếp chỉ để rót nước mắm, còn rửa rau, nhặt rau, canh lửa thì một tay bạn lo hết. Bạn lo con lớn lên thiếu kỹ năng sống. Nhưng mỗi lần rủ con nấu ăn thì con ngại dầu mỡ bắn, ngại nóng, ngại mất thời gian. Câu chuyện một cậu bé miền Tây mới mười ba tuổi đã đứng đổ bánh xèo trên ba bếp cùng lúc là dịp để bạn nhìn lại cách dạy con làm việc nhà, nhất là việc bếp núc.
1. Đứng được nhiều bếp là kết quả của việc được giao việc thật
Điều đáng chú ý trong câu chuyện không nằm ở chuyện một đứa trẻ làm được việc khó. Nó nằm ở chỗ em được giao việc thật, làm mỗi ngày, trong hoàn cảnh gia đình cần. Thành thạo ba bếp cùng lúc không phải trò biểu diễn. Đó là nhịp làm việc quen tay. Khi một đứa trẻ phải tự canh chảo, tự múc bột, tự canh lửa, tay chân và mắt em học được cách phối hợp mà không cuốn sách nào dạy hết.
Bạn có thể áp dụng ngay bằng cách giao cho con một đầu việc cố định trong bữa cơm, không phải việc phụ vặt. Ví dụ, bạn giao con phụ trách chiên trứng hoặc áp chảo đậu hũ trong tuần, bạn đứng bên cạnh quan sát chứ không làm thay. Ban đầu con làm chậm, chảo nóng bắn dầu, bạn giữ bình tĩnh và chỉ cách hạ lửa, cách đặt thớt, cách cầm đũa dài. Vài tuần sau, con sẽ tự tin hơn nhiều so với việc ngồi chờ bạn dọn sẵn.
2. Bánh xèo là bài học gia đình rẻ tiền mà hiệu quả
Bánh xèo là món rất phù hợp để bạn dạy con làm quen với bếp. Nguyên liệu dễ mua, giá cả phải chăng cho túi tiền của nhiều gia đình: bột gạo hoặc bột pha sẵn, trứng, tôm hoặc thịt, giá đỗ, hành lá, củ sắn, cà rốt. Bạn có thể chuẩn bị phần nhân trước, để con phụ trách khâu đổ bánh. Món này dạy con nhiều thứ cùng lúc: cách canh lửa sao cho bánh giòn mà không cháy, cách múc bột đều tay, cách xoay chảo cho bánh tròn, cách chờ bánh chín vành mới trở mặt. Đây là những kỹ năng nhỏ nhưng rèn tính kiên nhẫn, rất hữu ích cho trẻ đang tuổi lớn.
Một bữa bánh xèo tại nhà cũng là cách tiết kiệm chi tiêu. Thay vì đi ăn ngoài, cả nhà cùng ngồi quây quần, mỗi người một tay. Bạn có thể giao con lớn đổ bánh, con nhỏ rửa rau, người lớn pha nước chấm. Cách làm này biến bữa ăn thành việc chung của cả nhà, đồng thời giúp trẻ hiểu rằng mỗi bữa cơm đều có công sức của nhiều người.
3. Dạy con bằng việc nhà, không dạy bằng bài giảng
Khi con được giao việc thật, con học được trách nhiệm mà không cần bạn thuyết giảng. Bạn có thể đặt ra những thói quen nhỏ trong bếp cho cả nhà: ai nấu thì người khác dọn, ai đổ bánh thì người khác rửa rau, ai dọn mâm thì người khác lau bàn. Những thói quen này được lặp lại mỗi ngày sẽ tạo nếp sống gọn gàng, biết chia sẻ. Bạn cũng nên cho con thấy việc bếp núc không phải hình phạt, mà là cách cả nhà chăm sóc nhau.
Bạn hãy nhớ rằng trẻ cần được khen đúng chỗ. Khen con canh lửa khéo, khen con xoay chảo tròn, khen con biết dọn dẹp sau khi nấu. Những lời khen cụ thể sẽ giúp con tự tin và muốn làm tốt hơn ở lần sau. Bạn không cần so sánh con với bất kỳ ai, chỉ cần ghi nhận tiến bộ của con qua từng bữa ăn.
4. Khi nào bạn nên bắt đầu và cách giữ an toàn cho con
Bạn có thể bắt đầu cho con làm quen với bếp từ những việc không dùng lửa: nhặt rau, rửa rau, pha nước chấm, sắp mâm cơm. Khi con đã quen tay, bạn mới chuyển sang việc dùng bếp. Luôn đặt nguyên tắc an toàn trước: con đứng cách chảo một khoảng vừa phải, không mặc áo quá rộng, không để khăn lau gần bếp, tắt bếp ngay khi xong. Bạn nên có sẵn nắp đậy hoặc khay hứng dầu để tránh dầu bắn. Với trẻ nhỏ hơn, bạn chỉ nên giao việc đứng quan sát và phụ những khâu nguội.
Nếu con có biểu hiện sợ bếp, sợ dầu bắn, bạn đừng ép. Hãy để con làm quen dần bằng những việc đơn giản, tăng dần độ khó. Việc dạy con nấu ăn là một quá trình dài, không phải một buổi tối. Bạn cần kiên nhẫn và giữ cho bầu không khí trong bếp luôn thoải mái. Khi con làm sai, bạn hướng dẫn lại thay vì trách mắng.
Câu chuyện cậu bé miền Tây đổ bánh xèo trên ba bếp là lời nhắc nhẹ cho các bậc phụ huynh: trẻ có thể làm được nhiều hơn ta tưởng nếu được giao việc thật. Bạn hãy bắt đầu từ bữa cơm tối nay, giao cho con một việc nhỏ trong bếp, kiên nhẫn đứng bên cạnh và để con tự tay làm. Việc nhà không chỉ là gánh nặng, đó còn là cách dạy con trách nhiệm, sự khéo léo và tình cảm với gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì cho đứng bếp chiên được?
Khoảng 10 đến 12 tuổi là bắt đầu được, nhưng phải có người lớn đứng cạnh. Giai đoạn đầu chỉ nên giao việc lửa nhỏ như chiên trứng, áp chảo đậu hũ. Đợi con quen tay rồi mới tăng độ khó.
Dạy con nấu bánh xèo có tốn kém không?
Không tốn. Một bữa bánh xèo cho bốn người ăn chỉ khoảng 60.000 đến 80.000 đồng tiền nguyên liệu, rẻ hơn đi ăn ngoài. Cái tốn là thời gian bạn đứng quan sát con làm, khoảng 30 đến 45 phút mỗi lần.
Con sợ dầu bắn thì làm sao?
Bạn cho con đứng ra xa hơn một chút, dùng đũa dài thay đũa ngắn, và lau khô thực phẩm trước khi cho vào chảo. Thử với lửa nhỏ trước, khi con bớt sợ rồi mới tăng lửa dần.
Đọc thêm: Nem chua rán bằng nồi chiên không dầu cho mâm cỗ bớt dầu mỡ
