Hôm chủ nhật tuần trước, bé Na nhà tôi hai tuổi rưỡi, vừa khỏi đợt tiêu chảy kéo dài ba ngày. Tôi ngồi nhìn lại gian bếp nhỏ ở góc nhà, chợt nhận ra một điều rất đơn giản mà mình làm sai suốt hai năm: tôi chỉ có đúng một chiếc thớt gỗ để thái tất cả mọi thứ. Thịt sống, cá sống, rau củ, rồi thái thịt chín, cắt trái cây cho con ăn. Một chiếc thớt, dùng từ sáng đến tối, chỉ rửa qua nước rồi dựng lên cho khô.
Ngày tôi phát hiện chiếc thớt cũ là ổ vi khuẩn
Chiều hôm đó, tôi lấy thớt ra thái thịt bò sống để nấu bữa tối. Thớt gỗ đã dùng hơn một năm, mặt thớt có mấy vết xước sâu do dao cắt, rửa xong tôi vẫn thấy thoang thoảng mùi tanh. Tôi cầm lên soi dưới bóng đèn thì thấy các đường rãnh sâu đen xì, cạy nhẹ bằng móng tay thấy vụn gỗ ẩm, như có mảng bám. Lúc đó tôi mới thấy sợ. Sáng cùng ngày tôi đã dùng chính chiếc thớt đó để cắt xoài cho bé Na. Thịt sống rửa qua, lau sơ, rồi cắt hoa quả chín cho con trong cùng một buổi, mà tôi không hề nghĩ có gì sai.
Tối đó tôi lên mạng tìm hiểu, đọc loáng thoáng các bài về vi khuẩn, nhưng không dám đọc nhiều vì sợ thêm lo. Tôi chỉ ghi lại vài điều đơn giản: đồ sống như thịt, cá, hải sản, trứng có thể mang vi khuẩn gây tiêu chảy. Đồ chín ăn ngay như trái cây, thịt luộc, rau đã nấu thì không nên dính vào những vi khuẩn đó. Hai loại đồ ăn cần hai mặt phẳng riêng. Vậy mà tôi gộp lại làm một suốt bao lâu nay.
Đi chợ sắm lại bộ thớt: tiền nào của nấy
Sáng hôm sau, tôi tranh thủ lúc bé Na ngủ trưa, đạp xe ra chợ đầu ngõ. Tôi đặt mục tiêu mua hai chiếc thớt. Một chiếc màu đỏ cho đồ sống, một chiếc màu xanh cho đồ chín để dễ phân biệt. Tôi dạo ba hàng khác nhau mới chốt.
Chiếc thớt nhựa cứng loại tốt, bề mặt hơi nhám, giá 120 nghìn đồng. Tôi chọn loại dày khoảng một đốt ngón tay, có viền nhựa mềm chống trượt ở đáy. Chiếc thớt thứ hai cũng nhựa cứng nhưng màu xanh, cùng hãng, giá 110 nghìn đồng. Hôm đó có khuyến mãi mua đôi giảm 10 nghìn, tổng cộng hai chiếc hết 220 nghìn đồng. Nếu mua thêm một chiếc thớt gỗ mới để thay thế chiếc cũ thì phải khoảng 250 đến 300 nghìn đồng cho loại gỗ đặc. Nhưng tôi ngần ngại vì chính gỗ là thứ khó vệ sinh khi đã bị dao rạch rãnh.
Ngoài ra tôi mua thêm một cuộn túi ni lông dùng một lần, loại nhỏ, giá 25 nghìn đồng, để bọc thịt sống khi cho vào ngăn đá, tránh nước thịt chảy ra lẫn các hộp khác. Một chai nước rửa chén loại dịu nhẹ cho da tay hết 35 nghìn đồng. Tổng buổi chợ chi 270 nghìn đồng. Nghe thì nhỏ, nhưng tôi phải cân đối vì tuần đó còn phải đóng tiền học cho con lớn.
Bài trí lại góc bếp để không quên
Về nhà, tôi rửa hai chiếc thớt mới bằng nước ấm pha chút muối, để ráo. Tôi dán miếng đề can nhỏ hình con gà lên thớt đỏ và ghi chữ “SỐNG”, dán hình con thỏ lên thớt xanh ghi chữ “CHÍN”. Tôi treo hai chiếc thớt lên móc inox trên tường bếp, mỗi chiếc một bên, cách xa nhau khoảng 30 phân. Cạnh đó tôi để hai con dao riêng, một dao thái thịt sống và một dao để cắt đồ chín, cũng dùng đề can đánh dấu. Chi phí thêm cho móc treo và đề can khoảng 40 nghìn đồng.
Quy tắc tôi đặt ra cho cả nhà: thái thịt, cá sáng thì dùng thớt đỏ và dao đỏ. Cắt trái cây, thịt chín, bánh mì kẹp thì dùng thớt xanh và dao xanh. Sau khi dùng, rửa ngay bằng nước ấm với nước rửa chén, dùng bàn chải nhỏ cọ kỹ hai mặt, rồi dựng cho khô. Cuối ngày, tôi ngâm thớt đỏ vào nước pha muối khoảng năm phút, lau khô. Thớt xanh thì chỉ rửa nước thường vì đa phần đồ chín không dính dầu mỡ nhiều.
Những lỗi tôi vẫn còn mắc và cách sửa dần
Thú thật, tuần đầu tiên tôi vẫn nhầm hai lần. Một lần vội quá, tôi cầm nhầm thớt đỏ để cắt chuối cho con. Tôi phát hiện ngay khi con đưa miếng chuối lên miệng, vội lấy lại, rửa thớt bằng nước nóng rồi thôi. Lần khác, tôi quên không đánh dấu dao nên cả nhà dùng lẫn. Giờ tôi buộc phải để dao đỏ ở khu vực riêng, dao xanh treo bên thớt xanh, mỗi lần làm bếp phải liếc sang để nhắc mình.
Một chỗ tôi chưa ưng là chiếc thớt nhựa mới dùng khoảng ba tuần đã có vài vết xước nhẹ do tôi thái thịt gà còn hơi cứng. Tôi đọc thấy rằng thớt nhựa xước nhiều cũng nên thay vì khe xước giữ vi khuẩn. Tôi đang cân nhắc mua thêm hai chiếc nữa dự phòng, mỗi chiếc khoảng 100 đến 130 nghìn đồng, thay sau mỗi sáu đến tám tháng. Khoản này hơi tốn so với thu nhập của gia đình, nhưng nghĩ tới chuyện con nhập viện vì tiêu chảy thì thấy cần hơn.
Chuyện chăm con và giữ sức khỏe cả nhà
Từ ngày có thớt riêng, bé Na không còn đợt tiêu chảy nào nữa trong gần hai tháng. Nhưng tôi cũng hiểu rằng không phải mọi bệnh đều đến từ chiếc thớt. Có lần tôi cho con ăn dặm sớm, con chưa hợp nên bụng yếu. Có lần cả nhà ăn đồ nguội để lâu. Nên tôi vẫn giữ thói quen rửa tay trước khi nấu và trước khi cho con ăn, nấu chín kỹ thịt cá, để thức ăn chín riêng một ngăn tủ, không để lẫn với khay thịt sống trong tủ lạnh. Tôi cũng tập cho bé uống đủ nước, ăn thêm sữa chua và rau xanh, ngủ đủ giấc. Những việc nhỏ đó không tốn kém, nhưng tôi tin là giúp cả nhà dễ chịu hơn.
Nếu chẳng may con ói nhiều, đi ngoài phân lỏng kéo dài, quấy khóc, bỏ ăn, hoặc có dấu hiệu mất nước như khô môi, ít đi tiểu, thì tôi sẽ đưa con đi khám ngay chứ không tự xử ở nhà. Chiếc thớt chỉ là một phần nhỏ trong việc giữ vệ sinh bếp núc. Điều quan trọng hơn là mình để ý, sửa từ từ, không đợi tới lúc con ốm mới cuống lên.
Giờ mỗi lần đi chợ về, tôi hay đứng lại vài giây trước khu bếp, nhìn hai chiếc thớt treo cạnh nhau mà thấy nhẹ lòng. Hai trăm nghìn đồng cho hai chiếc thớt và ít đồ phụ, đổi lại cả nhà ăn cơm ngon hơn, mẹ bớt lo hơn. Với những gia đình có con nhỏ như nhà tôi, có lẽ đây là khoản chi đáng nhất trong tháng.
Câu hỏi thường gặp
Thớt gỗ và thớt nhựa, loại nào dễ vệ sinh hơn cho đồ sống?
Thớt nhựa cứng dễ chùi rửa hơn, nhất là loại có bề mặt hơi nhám. Thớt gỗ bị dao rạch sâu thì vi khuẩn dễ nằm trong khe, rửa thường không sạch, nên tôi chuyển sang nhựa cho cả hai loại đồ.
Dùng thớt riêng mà vẫn rửa chung một chậu nước có sao không?
Không nên. Tôi rửa thớt đỏ trước bằng nước ấm và nước rửa chén, tráng sạch, rồi mới rửa thớt xanh. Trong tuần đầu tôi từng rửa chung một chậu, sau đó bỏ ngay vì sợ nước từ thịt sống bám sang đồ chín.
Bao lâu thì nên thay thớt nhựa một lần?
Với thớt nhựa dùng hằng ngày, tôi thấy khoảng sáu đến tám tháng là nên thay. Khi mặt thớt có nhiều vết xước sâu, bạn nên thay sớm hơn, vì khe xước giữ vi khuẩn, giá mỗi chiếc khoảng 100 đến 130 nghìn đồng.
Đọc thêm: Chị Hạnh đi chợ sáng thứ Hai và tờ giấy A4 dán tủ lạnh
