Bạn nhìn tờ giấy báo điểm của con mà trong lòng có hai luồng cảm xúc chạy ngược chiều: vui vì con học được, lo vì phía trước còn dài. Bạn cũng từng nghe ai đó nói con nhà mình thông minh rồi yên tâm, để mặc chuyện học hành. Một tấm gương như nữ sinh Nùng đỗ Học viện An ninh nhân dân với 29,99/30 điểm tổ hợp Toán, Lý, Anh, và sau đó tốt nghiệp thủ khoa, khiến nhiều phụ huynh dừng lại ngẫm nghĩ.
Gốc rễ khởi từ những thứ nhỏ lặp mỗi ngày
Câu chuyện của cô gái ấy không có gì quá đặc biệt ngoài một chuỗi việc rất đều tay: một góc học tập yên tĩnh, một quyển vở không bỏ trống, một ngày học được thêm vài từ tiếng Anh. Điều đáng chú ý là học sinh giỏi thường không học lúc hứng, mà học theo nhịp. Bạn có thể áp dụng ngay bằng cách cùng con chốt giờ học cố định mỗi tối, ngắn thôi nhưng không bỏ. Thời gian học ngắn mà đều hiệu quả hơn một buổi cày xả láng rồi nghỉ cả tuần.
Với nhà có con học cấp ba, bạn thử đặt ba câu hỏi mỗi tối: hôm nay con làm được gì, chỗ nào còn vướng, mai con muốn xong cái gì. Con tự nói ra thì con nhớ, bạn không phải ngồi canh từng bài. Cách này giữ được sự tự chủ cho con, mà bạn vẫn nắm được tiến độ.
Bữa cơm và túi tiền không làm mất chuyện học
Nhà ở miền núi hay ở thành phố đều có một điểm chung: học sinh học tốt thường có một hậu phương ăn ngủ ổn. Bạn không cần tẩm bổ đắt tiền. Một bữa cơm có cá, trứng hay đậu phụ với rau theo mùa, thêm bát canh, đã đủ nạp năng lượng cho một buổi tối học. Đồ ngọt và nước tăng lực chỉ nên là món hiếm. Giấc ngủ quan trọng không kém: đi ngủ đúng giờ giúp con nhớ bài buổi tối tốt hơn là thức khuya học thêm.
Nói về tiền, nhiều phụ huynh lo học phí và chi phí ôn thi. Bạn thử cách đơn giản: cả nhà cùng ngồi lại xem chi tiêu trong tháng, khoanh vùng những khoản không cần thiết, dành phần đó cho sách vở và một khoản nhỏ dự phòng. Đừng lấy chuyện tiền ra so sánh giữa các con, cũng đừng hứa thưởng lớn nếu con đỗ. Thưởng lớn dễ biến việc học thành một cuộc mua bán. Một buổi đi chơi nhỏ hay một bữa ăn mừng đã đủ để con thấy cố gắng được ghi nhận.
Với con gái ở tuổi lớn, bạn để ý thêm chuyện vệ sinh, chuyện sức khỏe hằng tháng, và để con có một góc riêng. Con gái học xa nhà cần được chuẩn bị từ trước về cách tự chăm mình, chứ không chỉ dồn hết vào điểm số.
Cho con cái nhìn dài hơn một kỳ thi
Điểm số là chỉ số của một chặng. Trường hợp cô gái Nùng đỗ với điểm gần tuyệt đối rồi vẫn phải học tiếp mới tốt nghiệp thủ khoa cho thấy một điều rất đời: đỗ chưa phải điểm dừng, mà là khởi đầu của một chặng dài. Bạn có thể dạy con điều này bằng cách nhìn vào quá trình. Khen con khi con kiên trì giải xong một bài khó, khi con tự sửa lỗi, khi con biết nhận mình sai. Những lời khen theo quá trình bền hơn lời khen theo kết quả.
Bạn thử cho con tham gia một việc nhà đều đặn mỗi tuần, một buổi tập thể dục, một lần tự lên kế hoạch cho việc học của mình. Những hoạt động tưởng như không liên quan lại rèn tính kỷ luật, thứ mà một sinh viên xa nhà cần nhất. Khi con đã quen tự lo cho mình, bạn bớt đi nỗi lo khi con đi học xa.
Cuối cùng, bạn nhớ tự chăm mình. Người lớn ngủ đủ, ăn đủ, bớt căng thẳng thì con cũng dễ giữ nhịp hơn. Nhà có không khí nhẹ nhàng, con học hành cũng bền hơn. Nếu con có dấu hiệu mệt mỏi kéo dài, ăn ngủ thất thường, bạn giảm tải việc học cho con và đưa con đi khám để yên tâm. Không cần tự chẩn đoán, chỉ cần để ý và đồng hành.
Đọc thêm: Bé Su 4 tuổi giật xe ben của em, tôi tập cho con nói lời xin lỗi
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để con học đều mỗi ngày thay vì học lúc hứng?
Bạn cùng con chốt một giờ học cố định mỗi tối, ngắn thôi nhưng không bỏ. Bài viết nhấn mạnh thời gian học ngắn mà đều hiệu quả hơn một buổi cày xả láng rồi nghỉ cả tuần, nên hãy giữ nhịp thay vì chờ hứng.
Nên hỏi con những gì mỗi tối để nắm tiến độ mà không phải ngồi canh từng bài?
Bạn đặt ba câu hỏi: hôm nay con làm được gì, chỗ nào còn vướng, mai con muốn xong cái gì. Con tự nói ra thì con nhớ, bạn vẫn nắm được tiến độ mà vẫn giữ được sự tự chủ cho con.
Có nên thưởng lớn cho con nếu con đỗ không?
Bài viết khuyên đừng hứa thưởng lớn nếu con đỗ, vì thưởng lớn dễ biến việc học thành một cuộc mua bán. Một buổi đi chơi nhỏ hay một bữa ăn mừng đã đủ để con thấy cố gắng được ghi nhận.
