6 giờ sáng, mình đã thấy căng thẳng. Bé Bắp nhà mình 4 tuổi rưỡi, học lớp mầm. Kiểu gì cũng có một màn đẩy bát, ngậm cơm, lắc đầu. Mình không khéo nấu. Mình chỉ ghi lại cách mình xoay xở gần hai tháng nay, khi con sụt gần 1kg sau đợt ốm và mẹ mất ngủ vì nghĩ chuyện ăn của con.
Buổi sáng bắt đầu từ nồi cháo bị trào
Hôm đó là thứ Hai, ngày 6 tháng 3. Bắp ốm sốt hai ngày trước, vừa khỏi đã nhất định không chịu ăn. Mình dậy từ 5 giờ 30, nấu nồi cháo thịt bằm cà rốt. Cháo sôi, mình quay ra gọi con dậy. Quay vào đã thấy cháo trào hết ra bếp. Mất 20 phút dọn. Con thì vẫn nằm gọn trong chăn. Đến khi dỗ được con ra bàn, con ăn đúng 4 thìa rồi đẩy bát, đòi sữa. Mình vừa tức vừa thương, suýt quát. Hôm đó mình đi làm muộn 15 phút.
Tối về, mình ngồi gạch ra một tờ giấy. Mình tự hỏi: mình đang nấu theo cảm hứng, hôm nào thích gì nấu nấy, chứ có thực đơn gì đâu. Có tuần mình cho con ăn trứng 4 buổi sáng, con ngán tận cổ. Có hôm vội quá, mình cho ăn bánh mì chấm sữa đặc. Con ăn hết veo nhưng chiều lại lười. Mình nghĩ mãi rồi quyết định làm một cái thực đơn xoay vòng đúng nghĩa, ghi rõ từng ngày, để sáng ra không phải nghĩ nữa.
Cách mình chia bữa và chọn món cho cả tuần
Mình không chọn món theo kiểu ngon miệng mà chọn theo nhóm: một món có bột hoặc gạo, một món có đạm, một chút rau củ. Quan trọng hơn, mình chia thành 5 kiểu bữa sáng lặp lại theo vòng, nhưng đổi vị bên trong:
- Thứ Hai: cháo mặn, đổi nhân mỗi tuần, ví dụ thịt heo bằm với bí đỏ, hôm sau thịt gà với khoai tây.
- Thứ Ba: bún hoặc phở nhỏ, nước dùng nấu từ xương heo hầm sẵn từ tối Chủ nhật, cất ngăn đá, sáng chỉ đun lại.
- Thứ Tư: trứng hấp hoặc trứng chiên cuốn, đi kèm cơm nắm nhỏ hình tròn cho bé cầm.
- Thứ Năm: bánh mì kẹp trứng, bơ, một lát dưa leo, cắt thành miếng cầm tay.
- Thứ Sáu: sữa chua với chuối hoặc bơ nghiền, thêm ít yến mạch rang cho thơm.
Hai ngày cuối tuần để thở, mình cho con ăn theo nhịp riêng, thường là cơm với thức ăn cả nhà. Mình dán tờ thực đơn lên cánh cửa tủ lạnh, mua một bút dạ và viết luôn ô bên cạnh ghi chú con ăn thế nào. Đây là chỗ mình làm hỏng lần đầu: mình kẻ bảng quá chi tiết, tới 5 cột, ngày nào cũng phải điền, được 4 ngày thì bỏ. Sau đó mình chỉ để một cột duy nhất ghi một trong ba chữ: hết, nửa, chê. Đơn giản vậy mới bền.
Đi chợ một lần, nấu sẵn và trữ đông
Mình chuyển việc đi chợ sang chiều Chủ nhật, đi một lần cho cả tuần. Mình mua ở chợ gần nhà. Giá tham khảo tuần này: 1kg thịt heo băm 110.000 đồng, 1kg ức gà 90.000 đồng, 20.000 đồng bí đỏ, 15.000 đồng cà rốt, 10.000 đồng hành lá, 30.000 đồng khoai tây, 35.000 đồng trứng gà một vỉ 10 quả, 25.000 đồng bơ, 20.000 đồng chuối. Tổng khoảng 355.000 đồng cho phần đạm, rau củ và trái cây cả tuần, chưa tính gạo, bún và sữa. So với tuần trước, mình thấy tiết kiệm được chừng 70.000 đồng vì không mua lặt vặt mỗi sáng.
Chiều Chủ nhật mình hầm một nồi nước xương, chia thành 4 hũ nhỏ, để nguội rồi cho vào ngăn đá. Thịt băm mình ướp sẵn với chút hành, chia thành từng phần nhỏ vừa một bữa, gói lại. Bí đỏ, cà rốt gọt sẵn, cắt miếng, trữ trong ngăn mát. Nhờ vậy, buổi sáng mình chỉ mất 10 đến 12 phút là có bát cháo nóng cho con, thay vì 30 phút như trước. Thời gian tiết kiệm đó mình dùng để ngồi cùng con, kiên nhẫn hơn một chút.
Chuyện con ngậm cơm và cách mình xử lý tại nhà
Mình từng rất sốt ruột khi con ngậm cơm 30 phút không chịu nuốt. Mình lên mạng đọc đủ thứ, có chỗ khuyên ép, có chỗ khuyên kệ. Mình chọn cách không ép. Mình dọn bàn đúng giờ, cho con ăn tối đa 25 phút, hết giờ thì cất bát, không dọa, không thưởng bằng bánh kẹo. Giữa các bữa mình không cho ăn vặt, chỉ uống nước. Mình nhận ra con đói thật thì tự ăn, dù ăn chậm.
Có tuần mình thử cho con ngồi ăn cùng bàn với cả nhà, không bật tivi, không điện thoại. Hôm đó con ăn hết bát cơm nhỏ, mình ghi luôn vào cột ghi chú chữ hết. Đó là một trong ít ngày mình thấy nhẹ cả người. Cũng phải nói thật là có món mình nấu xong, con chỉ liếm một miếng rồi bỏ, ví dụ món cá hồi áp chảo mình làm hôm 14 tháng 3, mình mua 120.000 đồng cho 200 gram mà con không hợp tác. Mình bỏ luôn khỏi thực đơn, chuyển sang cá diêu hồng hấp, rẻ hơn, 45.000 đồng một con, con lại chịu ăn. Đúng là phải thử mới biết.
Về giấc ngủ và vận động, mình để ý nếu con ngủ trưa muộn quá 14 giờ thì tối khó ngủ, sáng hôm sau lười ăn. Nên mình canh cho con vận động ngoài trời chừng 30 phút mỗi chiều, tối tắt đèn sớm, cho con ngủ trước 21 giờ. Thói quen này gián tiếp giúp bữa sáng dễ hơn nhiều. Còn chuyện sức khỏe, mình chỉ chăm tại nhà bằng ăn ngủ điều độ, giữ ấm khi trời trở gió. Nếu con có dấu hiệu bất thường như nôn nhiều, đi ngoài kéo dài, sụt cân nhanh, mệt lả thì nên đưa đi khám, đừng tự xoay ở nhà.
Sau một tháng, cái gì đã đỡ và cái gì vẫn còn
Sau khoảng 5 tuần, mình cân lại, con lên được 700 gram. Con vẫn có hôm biếng, nhưng không còn cảnh mẹ và con căng thẳng từ 6 giờ sáng. Mình không phải nghĩ hôm nay nấu gì, vì tờ thực đơn đã trả lời sẵn. Việc đi chợ một lần giúp mình bớt lúng túng và bớt mua dư. Cái chưa ưng là mình vẫn chưa đa dạng được món rau, con chỉ chịu vài loại quen như bí đỏ, cà rốt, cải ngọt. Mình đang tập thêm bằng cách trộn rau xay vào cháo, nhưng chưa dám khoe là thành công.
Mình viết ra đây không phải để dạy ai. Chuyện bé biếng ăn không có phép màu. Có một thực đơn xoay vòng, một lần đi chợ gọn, một chỗ ghi chú thật ngắn, và sự kiên nhẫn mỗi sáng. Với mình, vậy là đủ để bớt đau đầu và để bữa ăn trở lại là chuyện nhẹ nhàng của cả nhà. Bạn thử dán tờ thực đơn lên cửa tủ lạnh tối nay xem, biết đâu sáng mai mọi chuyện khác đi.
Câu hỏi thường gặp
Bé mầm non biếng ăn nên cho ăn gì vào bữa sáng?
Mình chọn món mềm, dễ nuốt như cháo, bún, trứng hấp, cơm nắm nhỏ. Mỗi bữa có một chút đạm và rau củ. Đừng cho ăn vặt trước bữa sáng ít nhất 2 tiếng, con sẽ dễ ăn hơn.
Làm thực đơn xoay vòng cho bé có cần đổi món mỗi ngày không?
Không cần đổi hoàn toàn. Mình giữ 5 kiểu bữa lặp theo tuần, chỉ đổi nhân bên trong. mẹ đỡ nghĩ, mà bé vẫn có cảm giác mới. Quan trọng là ghi lại bé ăn hết, nửa hay chê để tuần sau chỉnh.
Bé ngậm cơm lâu có nên ép ăn không?
Mình từng thử ép và thấy càng căng thẳng hơn. Mình chuyển sang giới hạn 25 phút mỗi bữa, hết giờ cất bát, giữa bữa chỉ cho uống nước. Sau vài ngày con đói thật sẽ tự ăn, dù chậm. Nếu con sụt cân nhanh hoặc mệt lả thì nên đưa đi khám.
Đọc thêm: Hai chiếc thớt riêng cho đồ sống và đồ chín: tôi mua hết 220 nghìn
