Chị Hạnh ở khu tập thể cũ, hai con: bé lớn lớp 2, bé nhỏ 20 tháng. Chồng đi làm ca, có hôm 7 giờ tối mới về. Cơm nước dồn lên vai chị. Đợt trước, cứ 5 giờ chiều là chị cuống. Mở tủ lạnh ra rồi đóng vào. Không biết nấu gì. Cuối cùng gọi cơm hộp. Một tuần 4 bữa, hết gần 600.000 đồng. Bé nhỏ ăn vài miếng rồi đẩy ra.
Bữa nào cũng phải nghĩ, mà nghĩ mãi không ra
Mệt nhất không phải nấu, mà là quyết định. Chị kể có hôm đứng bếp 15 phút vẫn chưa biết nấu gì. Bé nhỏ thì bám chân đòi bế. Chị ngồi xuống, lấy tờ giấy A4, kẻ 7 ô cho 7 ngày. Chị viết vào đó 3 thứ cố định: cơm, một món mặn, một món canh. Xong mới điền từng ngày. Chị bảo viết ra giấy nhìn khác hẳn, đầu nhẹ đi một nửa.
Thứ Hai, chị đi chợ lúc 6 giờ sáng. Chợ đầu mối gần nhà họp sớm, rau rẻ hơn chợ chiều 20 đến 30 phần trăm. Chị mua một lượt cho ba ngày. Chuyến đó hết 415.000 đồng: 1 kg thịt heo xay 120.000 đồng, 600 gram cá rô phi phi lê 80.000 đồng, 1 con gà ta 130.000 đồng, còn lại là rau, trứng, đậu hũ. Chị mang túi vải, một túi giữ nhiệt nhỏ, và cuốn sổ ghi giá để lần sau biết chỗ nào rẻ hơn.
Bảy ngày, nhưng không ngày nào giống ngày nào
- Thứ Hai: cơm, thịt heo xay hấp trứng, canh bí đao. Trứng hấp trong chén nhỏ cho bé 20 tháng vì bé chưa ăn được đồ chiên nhiều dầu.
- Thứ Ba: cơm, cá rô phi áp chảo, canh rong biển đậu hũ. Cá phi lê mua sẵn, chỉ rửa, thấm khô, ướp 10 phút.
- Thứ Tư: cơm, gà kho gừng, canh bí đỏ. Chị kho một nồi lớn chia hai phần, phần để dành bữa tối hôm sau.
- Thứ Năm: bún hoặc mì với nước dùng từ xương gà hôm trước, thêm rau cải và trứng luộc.
- Thứ Sáu: cơm, trứng chiên cà chua, canh mồng tơi. Bữa chị gọi là bữa hết tiền, rẻ mà vẫn đủ.
- Thứ Bảy: cơm hoặc cháo cho bé nhỏ, thịt băm viên hấp, canh rau củ.
- Chủ nhật: nấu nồi nước dùng để dành cho đầu tuần sau, tranh thủ dọn tủ lạnh.
Thời gian nấu trung bình mỗi bữa 25 đến 35 phút. Chị canh bé nhỏ ngủ trưa từ 1 giờ đến 2 giờ rưỡi là chị làm thịt cá, rửa rau sẵn, bỏ vào hộp cất ngăn mát. Chiều chỉ việc bắc nồi. Nhờ vậy 6 giờ chiều là cả nhà có cơm, không phải chờ chồng về mới bắt đầu.
Chỗ chị làm hỏng và điều chỉnh lại
Chị nói thật: tuần đầu tiên chị làm hỏng nồi cá kho. Chị ướp cá với nước mắm rồi để lửa to. Đi ra ngoài phơi đồ có 8 phút, quay vào khét đáy nồi, cá vẫn dai vì chưa ngấm. Ba bữa sau chị đổi cách. Cá phi lê thì áp chảo. Cá nguyên con mới kho, và kho bằng lửa nhỏ nhất. Chị cũng rút ra là cá mua buổi sáng nếu để tới chiều mới nấu thì mùi tanh rõ hơn. Nên chị đổi sang sơ chế ngay khi về nhà.
Có hôm chị nấu canh mồng tơi mà bé lớn nhất định không ăn. Chị không ép. Hôm sau chị thay bằng canh rong biển, bé ăn hết. Chị bảo mình không cố ép con ăn hết mọi thứ, chỉ đổi món để con có rau trong tuần. Bé nhỏ 20 tháng thì chị vẫn nêm nhạt. Thức ăn của bé tách ra trước khi nêm nước mắm cho người lớn.
Đi chợ gọn hơn nhờ một quy tắc nhỏ
Chị Hạnh áp dụng một quy tắc: chỉ mua rau đủ dùng ba ngày, không mua nhiều hơn dù rẻ. Lần trước chị tham, mua 2 kg rau cải. Để tới ngày thứ tư thì héo, phải bỏ gần nửa, tính ra còn tốn hơn mua lắt nhắt. Thịt cá thì mua nhiều rồi chia khay, ghi ngày lên nắp hộp rồi xếp ngăn đông. Chị để riêng một ngăn nhỏ cho thức ăn của bé nhỏ, ưu tiên dùng trước.
Tổng chi cả tuần của nhà chị khoảng 900.000 đến 1.000.000 đồng. So với gần 1,4 triệu đợt còn gọi cơm hộp thì rõ ràng hơn. Chị nói con số đó không cố định vì giá thịt cá lên xuống. Nhưng chị để ý là khi có danh sách đi chợ, tiền chợ bớt lộn xộn hơn hẳn, không mua thêm mấy thứ ngoài kế hoạch.
Chuyện ngủ, chuyện vận động, chuyện nên đi khám
Chị không dùng thực đơn để nói chuyện bệnh. Chị chỉ kể nhà chị ăn tối trước 7 giờ để bé nhỏ còn kịp tiêu hóa và ngủ lúc 8 giờ rưỡi. Buổi chiều, chị cho hai bé ra sân tập thể chạy nhảy 20 đến 30 phút. Vừa để bé lớn vận động, vừa để chị không nghẹt trong nhà. Nếu bé nào ho nhiều ngày, sốt kéo dài, bỏ ăn uống kém, chị nói thẳng là chị đưa đi khám ngay. Ăn uống không thể thay thế việc thăm khám khi con có dấu hiệu bất thường.
Có một điều chị vẫn chưa ưng: bữa sáng nhà chị còn đơn điệu, chủ yếu là trứng, sữa, bánh mì hoặc cháo. Chị định tuần sau thử thêm khoai lang hấp và sữa chua để đổi vị, nhưng chưa làm. Chị bảo để tuần này xong cái nếp viết thực đơn trước đã, rồi tính chuyện bữa sáng sau. Từ ngày có tờ giấy A4 dán trên cánh tủ lạnh, bếp nhà chị đỡ cảnh 5 giờ chiều ngồi thẫn ra nhìn tủ lạnh. Bữa tối không còn là cơn vội.
